الجزیره: گفتگو و توافق جمهوری اسلامی با آمریکا بدون توجه به اینکه چه کسی پیروز انتخابات باشد، نامحتمل است

اهمیت:
بی اهمیتکم اهمیتمتوسطمهمخیلی مهم
Loading...

نتیجه انتخابات سوم نوامبر آمریکا چگونه بر روابط ایران و ایالات متحده تأثیر خواهد گذاشت؟ اگر دونالد ترامپ دوباره انتخاب شود آیا تهران مجبور می‌شود به میز مذاکره بازگردد و هر معامله‌ای را که ترامپ می‌خواهد و مدام ادعا می‌کند بپذیرد؟ آیا جو بایدن که به تازگی در مورد کاهش تحریم‌های اقتصادی ایران صحبت کرده شانس بیشتری برای تضمین مذاکره یا توافق جدید با جمهوری اسلامی ایران دارد؟

امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

بیشتر تحلیلگران غربی بر  این گمان هستند که جمهوری اسلامی ایران دور جدیدی از مذاکرات با واشنگتن را بدون توجه به نتیجه‌ی انتخابات آمریکا آغاز کند. این پیش‌بینی ویژگی‌هایی دارد. پس از خروج آمریکا از برجام اقتصاد ایران به گرداب افتاد و ترامپ تحریم‌های جدیدی را علیه جمهوری اسلامی به اجرا گذاشت.

اقتصاد ایران که سال‌ها از سوء مدیریت، فساد و ضعف مدیریت رنج می‌برد با اجرای تحریم‌ها آسیب شدیدی را متحمل شد. شیوع کووید۱۹ نیز بر بحران اقتصادی ایران افزود و به افزایش «رکود تورمی» منجر گشت. یعنی ترکیبی از تورمِ فزاینده و همزمان رشد کُند اقتصادی.

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی پیش‌بینی کرده اگر دولت موفق نشود مسیر اقتصاد را به سرعت تغییر دهد ۵۷ میلیون شهروند ایرانی یا به عبارتی ۷۰ درصد از جمعیت به زیر خط فقر خواهند رفت.

گرچه شکستن بن‌بست روابط با آمریکا واقعاً به سود ایران است اما تحلیلگرانی که بازگشت به مذاکرات پس از انتخابات آمریکا را پیش‌بینی می‌کنند یک نکته بسیار مهم را نادیده می‌گیرند: روند تحولات داخلی ایران و روند تحولی که رژیم ایران طی کرده است. این روند از سال ۲۰۱۶ با امضای توافق اتمی موسوم به برجام آغاز شد.

در ایران تا کمتر از ۸ ماه دیگر باید رئیس جمهوری اسلامی جدید انتخاب شود و خیلی‌ها معتقدند نفر بعدی روابط بسیار نزدیکی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواهد داشت. در گذشته حتی اشاره به مشارکت سپاه پاسداران در انتخابات یک تابو به شمار می‌رفت اما امروز بسیاری از تحلیلگران سیاسی ایران آشکارا این مسئله را مطرح می‌کنند که یک پاسدار سپاهی رئیس بعدی دولت در جمهوری اسلامی شود.

اگرچه پیش‌بینی موفقیت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در انتخابات سال ۲۰۲۱ و گرفتن مسند ریاست دولت دشوار به نظر می‌رسد اما احتمال آن یک واقعیت عینی است که در مورد آن به صراحت بحث می‌شود. همین موضوع به خودی خود آشکار می‌کند که روند تدریجی سهم‌خواهی و «سپاهی‌‎‌سازی» در عرصه سیاسی کشور در حال انجام شدن است.

به همین دلیل است که وقتی می‌خواهیم درک کنیم روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا پس از انتخابات سوم نوامبر چگونه خواهد بود، فراتر از تجزیه و تحلیل سیاست خارجی ترامپ یا بایدن، باید دیدگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مورد مذاکره با آمریکا و دو رقیب ریاست جمهوری آمریکا را نیز بررسی کنیم.

سپاه پاسداران به عنوان پاسدار انقلاب اسلامی و رژیم ایران و نیروی اصلی نظام نسبت به اهداف واشنگتن بسیار مشکوک است.

فرمانده سپاه پاسداران معتقد است آمریکا در حال شکل‌ دادن یک «جنگ هیبریدی» علیه جمهوری اسلامی ایران است و قصد دارد با تحریک احساسات داخلی مردم و ایجاد شورش‌های داخلی از طریق فشارهای اقتصادی و تبلیغاتی نظام را سرنگون کند.

به گفته یدالله جوانی معاون سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، هدف استراتژیک آمریکا جلوگیری از پیشرفت ایران با القای ناامیدی و بی‌انگیزگی در بین مردم است تا نسل جوان ایران را از مسیر انقلاب خارج کند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آمریکا را به عنوان یک دشمن وحشی و دروغگو می‌شناسد که مصمم است به هر قیمتی نظام جمهوری اسلامی در ایران و مبانی ایدئولوژیک ضدامپریالیستی و ضدآمریکایی آن را از بین ببرد. سپاه پاسداران قاطعانه در مقابل هرگونه مذاکره با واشنگتن بدون در نظر گرفتن اینکه چه کسی رئیس جمهوری ایالات متحده شود ایستادگی می‌کند.

برای سپاه پاسداران خروج یکجانبه واشنگتن از برجام هیچ شکی باقی نگذاشت که آمریکا شریک قابل اعتمادی نیست. همانطور که یدالله جوانی به روشنی بیان کرده، کل برجام نشان داد که «آنها نباید به هیچ مذاکره‌ای با آمریکا فکر کنند.»

افزون بر این، رهبران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تفاوت زیادی بین جمهوریخواهان و دموکرات‌ها در مورد سیاست‌های آنان در قبال ایران قائل نیستند. چنانکه یدالله جوانی نیز اخیراً هشدار داد که پیروزی دموکرات‌ها در ماه نوامبر نباید فرصتی برای بازگشت به مذاکرات تلقی شود زیرا هر دو حزب سیاسی در تلاش‌اند با روش‌های متفاوت یک نتیجه‌ی مشابه بگیرند.

چه بسا مهمتر از این، به عنوان یک نیروی نظامی ایدئولوژیک که وظیقه‌اش پاسداری از انقلاب اسلامی و حکومت اسلامی است، اتفاقا «سپاهی‌سازی» مملکت روندی است که از این طریق می‌تواند مقابل امپریالیسم آمریکا مقابله کند!

تلقین‌های ایدئولوژیک ضدامپریالیستی و ضدآمریکایی بیش از نیمی از آموزش‌های لازم برای عضویت در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تشکیل می‌دهد. مروری در منابع‌ آموزش‌های عقیدتی- سیاسی سپاه پاسداران، دیدگاه اعضای آن را نسبت به آمریکا نشان می‌دهد که چگونه این افراد به ایالات متحده نگاه می‌کنند: رژیم شیطانی که جهان را تحت سلطه‌ی خود گرفته است! در این جهان‌بینی که جمهوری اسلامی ایران را در «جبهه حق» و ایالات متحده را در «جبهه باطل» قرار می‌دهد، هیچ جایی برای مذاکره باقی نمی‌ماند و تلاش برای دشمنی این دو تا جایی که یکی از آنها سقوط کند، ادامه خواهد داشت!

شرکت در مذاکرات یا حتی حمایت از آن بنیان‌های ایدئولوژیک سپاه پاسداران را سست کرده و چه در داخل ایران و چه در خارج از آن، خیانت به انقلاب اسلامی محسوب می‌شود! احساسات ضدآمریکایی یکی از مؤلفه‌های‌ مهم و بنیادی ایدئولوژی سپاه پاسداران و خواست اصلی آیت‌الله خامنه‌ای است که از بین رفتنی نیست.

از دیدگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، عادی ‌ساختن روابط با آمریکا راه حل نهایی مشکلات بی‌شمار اقتصادی ایران نیست. سپاه پاسداران بر اساس آنچه در تبلیغات آنها مطرح می‌شود، می‌گویند که مشکلات و ویرانی اقتصادی ایران ناشی از تحریم‌های آمریکا نیست بلکه ناشی از شیوه‌ی‌ مدیریت نخبگان و تکنوکرات‌های لیبرال است که در حال حاضر دولت و دستگاه‌های اجرایی کشور را به دست دارند و فساد و نابرابری گسترده ایجاد کرده‌اند.

برای سپاه پاسداران، مذاکرات با ایالات متحده در حل مشکلات چندوجهی ایران بی‌فایده است و این مشکلات فقط از راه استقرار یک دولت «حزب‌اللهی» (محافظه‌کارتر و مذهبی‌تر از تا کنون) قابل جبران است.

به اصطلاح «جوان‌گرایی رژیم» نیز یک اصل اساسی برای پیگیری همین روند است که خامنه‌ای در فوریه ۲۰۱۹ در بیانیه‌ی «گام دوم انقلاب» بیان کرد.

علاوه بر اینها سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ترور قاسم سلیمانی را نه فراموش کرده و نه بخشیده است. حذف سلیمانی که یک شخصیت تأثیرگذار و کاریزماتیک برای جمهوری اسلامی به شمار می‌رفت، نیروی قدس سپاه پاسداران را به صورت تاکتیکی تضعیف کرد و به مأموریت‌های آن در منطقه نیز ضربه زد.

حسین سلامی فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با الهام از مواضع خامنه‌ای که گفته بود هرگز ترور سلیمانی را فراموش نمی‌کنیم اخیراً تأکید کرده است که سپاه هر چه در توان دارد برای گرفتن انتقام استفاده خواهد کرد.

بطور خلاصه، سپاه پاسداران کمترین دلیل و انگیزه‌ای برای آغاز دور جدید مذاکرات با ایالات متحده ندارد! سپاه پاسداران منتظر رئیس جمهوری جدید و آسانگیر‌ برای ورود به کاخ سفید و آغاز مجدد تلاش‌های دیپلماتیک برای حل مشکلات بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده نیست. در عوض، به شدت در تلاش است تا سلطه ایالات متحده در خاورمیانه و فراتر از آن را خاتمه دهد. سردار یدالله جوانی در مصاحبه اخیر خود این موضوع را به صراحت اعلام کرد و گفت «آمریکا مانند سرطانی رو به رشد است که باید کوچک و ریشه کن شود». وی سپس تصریح کرد که هدف آنها «از بین بردن آمریکا از روی زمین» نیست بلکه هدف نابودی سیستم سرمایه‌داری است که به بسیاری از ملت‌های دیگر و همچنین ایران آسیب رسانده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سرعت در حال گسترش نفوذ سیاسی خود در ایران است و انتخابات سال آینده ممکن است منجر به کنترل قدرت ریاست جمهوری اسلامی توسط نیروهای نظامی نیز شود. از نظر سیاست خارجی، این به معنای فعال شدن بیشتر نیروهای سپاه قدس، بازی خارجی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در منطقه و ادامه مقاومت در برابر ایالات متحده و متحدانش است. از نظر روابط دو جانبه با ایالات متحده نیز این بدان معناست که احتمال یک رویکرد پس از انتخابات سوم نوامبر، یا حتی یک خط تلفن برای گفتگوی جدید، تقریباً وجود ندارد؛ صرف نظر از اینکه چه کسی در سال جدید ساکن کاخ سفید شود.

*منبع: الجزیره 
*نویسنده: سعید گلکار استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تنسی
* ترجمه و تنظیم از کیهان لندن

Subscribe
Notify of
0 نظر
Inline Feedbacks
View all comments